logo

М О Я    О С Е Т И Я



Лермонтов Михаил Юрьевич
стыр уырыссаг поэт (1814 – 1841)





            * * *
Кæйдæр æнтæф дæлвæзты дардæй
Хъæмæ, цæгат бæстæм, тындзын.
Сæна, о хæхты сæр, æнкъардæй
Табу дæ бæрзондæн кæнын.
Æмбæрзы урс сарыхъ æнусты
Дæ тæрных — ирд æмæ четар,
Зæххон сæрыстырæн йæ бустæ
Нæ кæнынц де стыр дуне тар.
Уæддæр фæллад удæн йæ лæгъстæ
Дæ риумæ бахъарæд куывдау,
Дæ фæрцы рухс арвы цъæх фæзты
Мæ кувын фехъусæд Хуыцау.
Рыгвæдыл хурхæтæны, курын,
Ыскæнæд сатæг бон мæныл,
Цæмæй æнуд комы цъæх дурыл
Мæ фæллад ауадзон чысыл.
Табу кæнын, цæмæй зын раны
Мæ размæ ма згъæла къæдзæх,
Цæмæй тымыгъы бын Дайраны
Фæлладæй ма цуда мæ бæх.
Хæты ма иу сагъæс мæ фæстæ, —
Зын у йæ зæгъын дæр лæгæн!
Уыдтæн æз хаст, æмæ нæ бæсты
Мыййаг кæд ферох кодтой мæн!
Бæлццонæн чи кæндзæн хъæбыстæ?
Æфхæрдæн чи уыдзæн фысым?
Хæларæй, хионæй æрвысты
Мыййаг куы нал базоной уым!
Тæрсын, куы баййафон уæлмæрдты
Æрхуымæй ног ингæнтæ ныр,
Мæ разы рагбонты æмгæрттæ
Куы уой сæ цыртытау æмыр!
Сæна! Кæд афтæ уа, — уæд сау зæй
Мæ сæрыл ракæлæд фæлтау,
Мæ пырх мын арф кæмтты сæ разæй
Хæссæнт дæ дымгæтæ рыгау.

 

               Пехуымпар
Хуыцау куы сныв кодта мæнæн
Зæххыл æппæт зонын фæдзæхстæй,
Уынын уæдæй ардæм лæгæн
Хæрам йæ цæстыты æмбæхстæй.

Дзыллæтæн амыдтон хæрзтæй
Цæрын рæстдзинад æмæ уарзтæй, —
Æхстой мыл сау дуртæ мæстæй,
Мæ дзырд мын хионтæ нæ барстой.

Мæ сæрыл байзæрстон фæнык,
Ныууагътон сахартæ æрхуымæй:
Сынтау æдзард рæтты гæвзыкк
Цæры, Хуыцау цы ратты, уымæй.

Нæ Фыды барвæндæй кæсынц
Мæ коммæ мæргътæ æмæ сырдтæ;
Мæ сæрмæ стъалытæ цæфсынц,
Æмбарынц уыдон дæр мæ дзырдтæ.
Вæййы: нæргæ хъæуыл тындзын,
Кæсынц бæгуы-лæгтæ мæ фæстæ,
Кæд дзы кæстæртæ уа, уæд сын
Кæнынц хъуыддагхуызæй ныхæстæ:

«Кæсут, гъей уый та уын дæнцæг!
Сæлхæр! Зындзæрин уыд. Къæйныхæй
Фæлывта мах, цыма æцæг Зæххыл
Хуыцау дзуры йæ дзыхæй.

Уынут ын, кæстæртæ, йæ цард:
Бæгънæг у, стонг æмæ æрхæндæг,
Ныххус и йе стджытыл йæхæдæг,
Тæрут æй дурадзагъдæй дард!»

Джыккайты Шамилы тæлмацтæ

// Мах дуг.– 2003.– № 9.

 


Русская литература
     Бунин И.А.
     Гаршин В.М.
     Гоголь Н.В.
     Державин Г.Р.
     Заболоцкий Н.А.
     Иртеньев И.М.
     Лермонтов М.Ю.
     Тарковский А.А.
     Твардовский А.Т.
     Тютчев Ф.И.
     Толстой Л.Н.
     Цветаева М.И.
     Чехов А.П.
     Шаламов В.Т.
     Шолохов М.А.
     Языков Н.М.


Зарубежная литература

Литература народов Кавказа:
       Абхазская
       Армянская
       Кабардинская